علم حضوری و جایگاه آن در اندیشه دکارت

حسن قنبری

چکیده

در این نوشتار، ابتدا ضمن  تعریف علم حضوری اشاره مختصری به تاریخچه آن در آثار افلاطون و ارسطو کرده و در ادامه به اهمیت این بحث در اندیشه دکارت  و نیز مصادیق آن در فلسفه وی می‌پردازیم. در نهایت نشان می‌دهیم که علم حضوری در واقع از زیربنایی‌ترین مباحث فلسفه دکارت است به گونه‌ای که می‌توان ادعا کرد که تمام نظام فلسفی او بر آن استوار است.

کلید‌واژه‌ها: معرفت‌شناسی، علم حضوری، وضوح،  تمایز، خدا، علیت.

حضور دکتر حسن قنبری در گفتگوی خبری 20 از شبکه چهار سیما

دکتر حسن قنبری با حضور در گفتگوی خبری 20 در شبکه چهار سیما به معرفی و بررسی کتاب «دین و اخلاق در نگاه هانس کونگ» پرداختند.جهت دانلود ویدیوی این گفتگو از لینک زیر استفاده نمایید.

دانلود فیلم

پژوهشهای حوزه علوم انسانی کاربردی نیستند
استاد گروه فلسفه دانشگاه ادیان و مذاهب قم براین باور است که وقتی به علوم انسانی به عنوان علوم زیربنایی و مادر نگریسته شود می‌توان انتظار داشت پژوهشهایی که در این حوزه انجام می‎گیرد کاربردی و به روز باشند.
دکتر حسن قنبری در مورد جایگاه پژوهش در ایران به خبرنگار مهر گفت: در حوزه علوم انسانی پژوهش جایگاه خیلی ضعیفی دارد. مادامی که به اصل علوم انسانی توجه و پرداخته نمی‎شود، به پژوهش در این حوزه هم التفاتی نخواهد شد.
استاد گروه فلسفه دانشگاه ادیان و مذاهب قم در مورد اینکه آیا پژوهشهای انجام گرفته کاربردی و به روز هستند نیز اظهار داشت: نه ، به هیچ وجه کاربردی و به روز نیستند. جایگاه علوم انسانی در سطح مناسبی قرار ندارد و با یک نوع سردرگمی در این حوزه مواجه هستیم.

نامه هانس کونگ به دکتر حسن قنبری برای انتشار کتاب خدا در اندیشه فیلسوفان غربی

Dear Dr. Hassan Ghanbari,

This is exciting news! I know what a challenge it is to translate such a book into Farsi. The cover looks very nice, and I am looking forward to receiving the copies.

I am most grateful to you for all your efforts. I still remember the discussion I had already in my first trip to Teheran after the Islamic revolution. My partners told me already then how important these questions are for the students at the universities. So I hope very much that this book will help scholars and students to reflect in a positive way on God.

Many thanks therefore again, and kind regards

Hans Kung

دکتر قنبری عزیز
خبر (چاپ کتاب) جالبی است! می دانم که ترجمه چنین کتابی چه دردسری دارد. طرح جلد کتاب بسیار جالب است و منتظر دریافت نسخه هایی از آن هستم.
از همه ی تلاش های شما ممنونم. هنوز بحث هایی را که در نخستین سفرم به تهران پس از انقلاب اسلامی داشتم به خاطر می آورم. همراهان به من گفتند که این گونه مسائل برای دانشجویان دانشگاه ها اهمیت دارد.امیدوارم که این کتاب به محققان و دانشجویان کمک کند تا به نحو مثبتی درباره خدا تامل کنند.

با تشکر مجدد

هانس کونگ

نگاهی به مکتب های الهیاتی جدید / دکتر حسن قنبری (PDF)

بخش دوم: اعلامیه ی جهانی  مسئولیت های انسانی مصوب شورای تعامل

هلموت اشمیت

ترجمه دکتر حسن قنبری

مقدمه

طبیعی است که یک ملت پس از پایان دیکتاتوری باید تضمین حقوق اساسی – به زبان ملل متحد، حقوق بشر- را یکی از ضروری ترین وظایف خود بداند. به همین نحو، پس از پایان همزمان دیکتاتوری هیتلر در اروپا و دیکتاتوری نظامی ژاپن در شرق و آسیای جنوب شرق، اعلامیه ی حقوق بشر سازمان مللل سال 1948 یک تصمیم طبیعی، ضروری و شایسته بود.
ایجاد یک نهاد دمکراتیک ارتباط تنگاتنگی با تثبیت حقوق اساسی افراد دارد، که خدا را شکر پس از موسولینی و هیتلر به وقوع پیوست و پس از پایان دیکتاتوری کمونیستی در نیمه ی شرقی اروپا نیز محقق شد.  در مقابل، تجربه های دهه های گذشته متأسفانه نشان می دهد که اگرحکومتی صرفأ بر قبول دمکراسی و حقوق بشر تأکید کند و در زندگی روزمره و به ویژه در هنگام ضرورت تلاش برای حقوق بشر را فراموش کند و مطمئن باشد که این حقوق در عمل خود به خود به کار بسته می شوند، آنگاه از دمکراسی و حقوق بشر چیزی جز اسناد مکتوب باقی نمی ماند. در مقابل، برخی از مردم گرفتاراین بدفهمی اند که می پندارند آزادی فردی آنان به این معنا است که بدون داشتن هیچ مسئولیت فردی می توانند حقوق- و ادعاهای- خویش را عملی سازند. اما اگر هر کس منحصرأ حقو ق خود را دنبال کند و هیج نوع مسئولیت و تعهدی را نپذیرد، یک ملت  و دولت – یا بشریت به طور کلی- می تواند وضع دشمنی ها، نزاع ها و بی نظمی ها را وخیم تر کند.

بخش اول: درباره ی اعلامیه ی پارلمان ادیان جهان

هانس کونگ

ترجمه دکتر حسن قنبری

مقدمه
 
امروزه هیچکس نمی تواند در این امرتردید جدی داشته باشد که دوره ای از جهان که بیش از پیش با سیاست جهانی، تکنولوژی جهانی، اقتصاد جهانی و تمدن جهانی شکل گرفته است، نیاز به نوعی اخلاق جهانی دارد. این بدین معنا است که درباره ی ارزش های الزامی، معیارهای نقض ناپذیر و نگرش های شخصی نوعی توافق مبنایی درکاراست. بدون توافق اساسی درباره ی اخلاق، هر جامعه ای دیر یا زود، دچار هرج و مرج یا دیکتاتوری می شود. بدون یک اخلاق جهانی هیچ نظم بهتر جهانی در کار نخواهد بود.
اینجا اخلاق جهانی به معنای یک ایدئولوژی جهانی نیست، به معنای یک دین واحد جهانی برتر از همه ی ادیان موجود نیز نیست، همچنین به معنای معجونی از همه ی ادیان نیزنیست. بشریت از همه ی ایدئولوژی های یکدست بیزار است و در هر حال دیدگاه های ادیان جهان  درباره ی ایمان و اعتقادات، نمادها و شعائر آنان به قدری با هم اختلاف دارند که متحد ساختن آنها بی معنا و معجونی بی مزه است.
اخلاق جهانی در پی جایگزین کردن نوعی حداقل گرایی اخلاقی به جای اخلاق عالی ادیان خاص نیست. تورات یهودیان، موعظه ی "بر فراز کوه" مسیحیان، قرآن مسلمانان، بهگودگیتا ی هندوها، مباحثات بودا، سخنان کنفوسیوس، همه برای ایمان و زندگی، اندیشه و عمل  صدها و میلیون ها زن و مرد اهمیت اساسی دارند. اما بعد چه؟
اخلاق جهانی در پی به کار انداختن اموری است که ادیان، به رغم همه ی اختلافاتی که در باب رفتار آدمی، ارزش های اخلاقی و اعتقادات اساسی اخلاقی دارند، در آنها با هم اشتراک دارند. به عبارت دیگر، اخلاق جهانی ادیان را به نوعی حداقل گرایی اخلاقی تحویل نمی برد بلکه حداقلی از امور مشترک اخلاقی آنها را نشان می دهد. اخلاق جهانی علیه هیچ کس نیست بلکه همگان، مؤمنان و غیرمؤمنان، را دعوت می کند که این اخلاق را از آن خود سازند و مطابق آن عمل کنند.

 کتاب خدا در اندیشه فیلسوفان غربی نوشته هانس کونگ به ترجمه دکتر حسن قنبری از سوی انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب قم منتشر شد.

یقین عقلی و یقین ایمانی در اندیشه دکارت (دانلود PDF)

يكصد و شصتمين شماره ماهنامه تخصصي اطلاع‌رساني و نقد و بررسي كتاب با عنوان «كتاب ماه دين» ويژه‌ «هانس كونگ» به سردبيري سيد هدايت جليلي از سوي خانه كتاب منتشر و روانه بازار نشر شد.مطالب بخش پرونده را اين عناوين تشكيل مي‌دهند: نقد و بررسي کتاب تاريخ کليساي کاتوليک (سياوش سينايي)، درباره کتاب متفکران بزرگ مسيحي (جهان پور آقايي)، درباره کتاب آيا خداوند وجود دارد؟ پاسخي براي امروز (سهراب ملکي)، نقد و بررسي کتاب در باب مسيحي بودن (ميلاد مهدوي)، نگاهي تحليلي به کتاب اسلام؛ گذشته، حال، آينده (شکوفه هستي)، نقد و بررسي اخلاق جهاني براي اقتصاد و سياست جهاني (برايان هبلت ويت، ترجمه: مستانه فرنام)، باورهاي من، اثري از ‌هانس کونگ (حسن قنبري)، اخلاق جهاني براي سياست و اقتصاد جهاني (هانس کونگ، ترجمه: محسن نريماني)، اخلاق جهاني: پاسخي به‌ هانس کونگ (ريچارد کي. فن، سهراب صادقي)، بررسي کتاب ساحت‌هاي معنوي اديان جهان (بخشعلي قنبري)، پولس؛ نخستين مولف و متکلم مسيحي، و نظرگاه ‌هانس کونگ درباره پولس (هاجر خاتون قدمي)، خطاناپذيري پاپ، تاملي بر کتاب کنکاش آموزه خطاناپذيري پاپ با تاکيد بر ديدگاه‌ هانس کونگ (هاجر خاتون قدمي)، زن در مسيحيت (هانس کونگ، فاطمه محمد) و نگاهي اجمالي به آثار ‌هانس کونگ.

 دانلود نشریه

الاهيات وفرهنگ از نگاه پل تيليخ  
    حسن قنبري

چکيده: در نيمه قرن نوزدهم بحث سازگاري ايمان مسيحي با يافته هاي جديد علمي، يکي از داغترين مباحث در انديشه الاهي دان غربي به ويژه در آلمان بود. بسياري از الاهي دانان  پروتستان که به الاهي دانان ليبرال شهرت يافته بودند، معتقد بودند که ايمان مسيحي و الاهيات هر دو در سايه دستاوردهاي جديد علمي به نحو يکسان  نياز به بازسازي دارند. اين الاهي دانان به اين نتيجه رسيدند که دين و فرهنگ در عمل يکسان اند. در اين ميان، کار تيليش تداوم همين نگرش به دين و فرهنگ است. در واقع مي توان گفت که تمام تلاش او اين است که نوعي سازگاري منسجم ومنطقي ميان دين مسيحي وفرهنگ جديد نشان دهد. او اين کار را در مهمترين کتاب خود يعني الاهيات نظام مند( سيستماتيک) به انجام رسانده است. ما در اين مقاله ضمن تبيين وتحليل کار وي دراين کتاب، به بررسي ميزان توفيق ايشان پرداخته ايم.

الگوهاي جديد دينداري در الاهيات جديد مسيحي
با تمرکز بر ديدگاه هاي فردريک شلايرماخر و پل تيليخ
دکتر حسن قنبري
مقدمه
 معنا و پيشينه ي تاريخي واژه الاهيات
واژه ي الاهيات در زبان فارسي ترجمه ي واژه ي   Theologyدر زبان انگيسي است. در دايرةالمعارف دين الياده آمده است که  theology برگرفته از دو واژه ي يوناني Theo (به معناي خدا) و  Logia (به معناي گفتارو نظر) است. بنابراين اين واژه به معناي هر نوع سخن گفتن يا نظريه پردازي درباره ي خدا است. اين واژه را نخستين بار درسده ي پنجم پيش از ميلاد افلاطون در رساله ي جمهوري خود به کار برد. او اين واژه را براي توصيف کار شاعراني به کار برد که مي خواستند تکوين جهان را بر اساس وجود خدايان تبيين کنند. خود افلاطون theology را مترادف با mythology  مي دانست. زيرا ازمنطر او تئولوژي شرح و وصف حقايق اسطوره اي است .

اسامي آثار شايسته تقدير جايزه کتاب سال اعلام شد
اسامي آثار شايسته تقدير بيست و هشتمين جايزه کتاب سال جمهوري اسلامي ايران اعلام شد.

به گزارش خبرنگار مهر، آيين پاياني اين دوره از جايزه کتاب سال، هم اکنون در تالار وحدت تهران در حال برگزاري است.
اسامي آثار شايسته تقدير جايزه کتاب سال به شرح زير است:

اثري از هانس کونگ ترجمه مي‌شود
کتاب "علم و دين" اثر هانس کونگ الهي‌دان مسيحي ترجمه و به چاپ مي‌رسد.
رضا يعقوبي مترجم اين اثر در گفتگو با خبرنگار مهر  گفت: کتاب "علم و دين" از آثار مهمي است که تاکنون از اين نويسنده به چاپ رسيده است. نام اصلي اين کتاب "آغاز همه چيز" است اما به دليل اينکه موضوع و زير عنوان آن "علم و دين" است و اين نام امروز بيشتر براي ما مانوس است، نام ترجمه آن را "علم و دين" گذاشتم.

دکتر حسن قنبري: فلسفه با تبيين نتايج عملي آن به بطن زندگي مردم راه مي‌يابد

استاد دانشگاه اديان و مذاهب قم با اشاره به نتايج عملي بحثهاي فلسفي گفت: چنانچه اين نتايج به خوبي تبيين شوند، فلسفه به حوزه‌هاي عام زندگي مردم راه مي‌يابد.
دکتر حسن قنبري در گفتگو با خبرنگار مهر درباره اهميت برگزاري همايش روز جهاني فلسفه در ايران گفت: برنامه‌هايي که در سطح جهاني برگزار مي شوند از تأثيرگذاري بيشتري برخوردار هستند .